Discussie

10 Redenen om niet met Open Overheid te beginnen

Als je nog niet met Open Overheid bezig bent dan helpen wij van het Expertisepunt je graag om een begin te maken. Wij van WC-eend adviseren WC-eend? Nee hoor, er zijn wel degelijk sterke redenen om niet met Open Overheid te beginnen. Er zitten namelijk tien bijzonder duistere kanten aan Open Overheid:

1. Je ontslaat de automatische piloot
Je kunt niet meer by default gesloten zijn als overheid. Maar ‘altijd transparant’ stuit ook op bezwaren zoals privacy van personen en andere uitzonderingsgronden zoals die in de Wob (Wet openbaarheid van bestuur) zijn geformuleerd. Zelf nadenken dus. Als je vindt dat je daarvoor niet bent aangenomen dan kun je Open Overheid maar beter aan anderen overlaten.

2. Je wereldbeeld staat op z’n kop
Je kunt niet meer denken dat burgers zich moeten voegen naar de overheid. Als je start met Open Overheid ga je denken vanuit inwoners, ondernemers en initiatiefnemers. Jouw organisatie staat niet meer in het centrum en de rest van Nederland draait er omheen. Het maatschappelijk netwerk staat centraal en de overheid is blij dat het daarin mag participeren.

Lees verder

Goede overwegingen of slappe smoezen?

Kompas

Op 19 juni vond de Communicatiedag van het ministerie van Economische Zaken plaats. Communicatieprofessionals van het kerndepartement en de uitvoerende diensten gingen tijdens een workshop met elkaar in gesprek over het kompas bij het actief openbaar maken van overheidsinformatie.  

Tijdens de workshop blijkt al snel dat vrijwel iedereen anders tegen actieve openbaarheid aankijkt. Ondanks de uitgangspunten van de Wob en het ‘openbaar, tenzij‘ principe. Ook op verschillende momenten, vanuit verschillende rollen en situaties wordt er anders over gedacht. Het woord ‘situationele openbaarheid’ dringt zich op. Een deelnemer geeft aan dat je een rapport best even mag laten liggen als deze maatschappelijke onrust kan veroorzaken. Om er na een korte stilte aan toe te voegen: “Maar als burger zou ik het toch wel meteen willen weten”.

Een ander gesprekspunt is hoeveel openbare informatie ons publiek interessant vindt. Gooien we al die informatie in een ‘digitale kliko’ of presenteren we alleen een samenvatting of infographic? Eén van de deelnemers waarschuwt voor ‘data diarree’: in het wilde weg zo veel mogelijk informatie openbaar maken, zonder dat je precies weet waarom, of voor wie. Dat leidt eerder tot verwarring, dan tot werkelijke transparantie, is de gedachte. Een ander ziet zo’n berg informatie juist wel zitten: “Laat mij zelf maar rondstruinen en mijn eigen conclusies trekken!”. Het duurt niet lang voordat klinkt: “Doe dan gewoon allebei!”

Al snel ligt de stelling op tafel dat het actief openbaar maken van overheidsinformatie een constante afweging vergt. Wat is dan je kompas? Sommige deelnemers komen met overwegingen zoals:

  • Hoe zeker ben ik van de inhoud?
  • Zijn er juridische claims te verwachten?
  • Worden burgers of bedrijven benadeeld door de openbaarmaking?
  • Is er een politiek afbreukrisico?

Andere deelnemers gaan daar tegenin: Zijn de genoemde overwegingen terecht of zijn het smoezen? “Gedoe” mag nooit een reden zijn om informatie geheim te houden: “Gedoe hoort erbij! Openheid houdt je scherp!”.

Wat vind jij? Is het goed voor Nederland als de overheid alle informatie uit zichzelf zonder meer openbaar maakt, of moeten hier strategische overwegingen aan vooraf gaan? Wat zijn dan de goede overwegingen? Of zijn het allemaal slappe smoezen?

Beantwoord onze vraag hieronder en zie hoe anderen er over denken.

Bekijk hier de presentatie die tijdens de workshop gebruikt is, bedoeld om in discussie te gaan: